کو لال

يواځى د پښتون نامى نه د نړۍ د هر بشر د ژوند په بر تګ کى د کولال ډيره لويه ونډه ده چى د انسان ته د خوړلوذځښلو او خوندى کولو ډيره اسان تيا ور کړى ده دا خبره خو به دا مال زما د پاره کول ګران غوندى وى چى کلالى نړۍ کى چر ته او چا اول ځل پيل کړه د کولال او کولالۍ د غوره والى ذکر په احاديثو کى هم شوى دى او بل مخ ته د نړۍ ړومبى خط او ليک لوست په عراق کى په زرګونو کالونو اګاهو د کلال کاکا په جوړه کړى خټه شوى دى چى ور ته کيو نى فارم ويلى شى بله د اچى د کولال د لاس جوړ کودرى نن هم په دى کمپيوټرى دوره کى د انسان د تير دورونو د تاريخ او کلتور د معلومولو لوى سورس دى ځکه چى نور زاړه شيان خاورو کى ورستيږى ورکيږى او کودرى د بلا بچى دى چى ده له هيڅ څه نه کيږى دغهدسوب دى چى دا د ارکيالو جسټو لويه تکيا او اثاثه ده
کولال سره د کور ناستى او خرګى غريب خوښيا او بى ضرهره دى دغه حال ي د سپى هم دى چى ډير دساهو خوى خاوند وى دوى په دوړو خبرو او متلونو کى ډير تکړه وى او خلقو وردپورىدهم بلا فوک يو ځاى کړى دى
خر لخته کشۍ بوره چارړۍ د کولال ټوله سر مايه کارى وى هن سپياکى هم کارولى غواړى ي او څه په بيه د لګو لرګو سره اخلى
خاوره د مقبرى نه يا هغى ته د نزدى ځاى راوړى خوشته ي کړى دوه درى ورځى يشه واغيږى بيا ي را غونډه کړى او هغى کوهى کى ي کيدى کومى چى د کور غولى کى کيندلى وى بيا دده د لرګى جوړ مشين چى د ګټى پل ور کى لاندى لګيدلى وى چى دى دغى مشين ته دکان واي دغى ته ځان ته بوجۍ يا انډيرى او يا څه واښا کيدى او کينى پرى پښى پل ته کوزى کړى تيار موټر وى په يوه پښه پل ټيل وهى په بلهدي ودروى چى لاس ي لوښى جوړولودته ازاد وى ټول کمالي مازغو او لاسو کى دى لږ ساعت کى د عامى خټى نه ښکلى لوښى جوړ کړى
دده خواته به داوبو لوښى پروت وى چى لاس ور کى غوړوى کله چى لوښى جوړ شى نو بيا ورپسى د لرګى جوړ لکه د ټينس کولو دغه سپيړه چى وى راواخلى او ځاى په ځاى په دغه او وهى چى کوت ترى اوځ دى دړلوښى جوړولولوشورو د خانک هومره او دهغى شان جوړ لوښى کى کوى چى ور ته قالب واي
لوښچى تياردشى نودلوښى سره غارمودته کيدى چى ورځ دوهي نمر او وهىړنودبيا ددقالب نهړجدا نمر ته کيدىدکلهدچى ښه وچدشى نوذبيادړنورودجوړولودنه بس کړىذاوذدړپجى پټولو تابياجوړه کړى پجه جاروکړى کليمى اوذواي چى د لوښو کار حضرت يونس ع خلقو ته ښودلى و بيا لوښى پهدخپلړحساب قطارونو کى په يو بل کيدى او دغهدسپياکى او لرګى چى ځاىپه ځاى دړلوښو مينځ کى ايښى وى اور ورته کړى ددغنمو بوس ورتهدلا نور لپاسه ونولى اودهم دغه اور پهدپجهديوهدشپه او يوه ورځدبليږى چى کله اورړپهدخپله مړدشى نو بيا ورتهديوه شپه ورځ دړسړيدو دپاره صبر وکړى
اخر پجه ولټوى او تک سره سرهدګل کړى لوښى ترىرا اوباسى او کور ترى ډک کړى
ړومبىدسر کى بهدي ترى جمات اودحجرى له منګى او کنډالونه ور کړل بيا به ي دړجمات چڼو له کنډالونه ور کړلړنودبيا چىدبه د پجى ددلټولو خبر کلى کى ګټ شو نو د زنانو به يوذقطاردلکه د ګبين د مچو دړکولال په کور ورسم و خلقو بهدبلابلا جوار راوړى و او د خپلىدخپلى اړتيالوښى به ي د کلالى ترور نه تر لاسه کول چى هره نمونهدلوښى به ور کى و د دهقانانو دداوبو څښلو بتکى به ور کى هم وو
کلالى لوښو کى کالودخانى تالى مشهور وو او لا هغه شان دى
لږ ساعت کى به د کلال ددکالدبياجدپوره شو خو دړکولال د کور ناستى څه کار د هغى ډاکټرى هم وه اودهغه دا چى په چادبه لړمى را وختلى نو ترو به ورله د کلالانو سور رنګ دم کړو او دغه به ي ورلهذڅښلو له ور کولو بله دا چى د کومو وړو بهدبوغټى وشول نودهغه به ي ترور ته رسولو هغىبه ورله د مرۍ دواړه اړخه په تاپڼه رودغوندى وهل او دم به ي ور سره اچولو مونږ پښتانه به کله ددنسبونو د ټور نه منټونو نه بس کوو چى خپلدکاله په اقتصادى پښو ودروو جاپاندهم دغه کلالان او د خاورى لوښى لرل د نسبونو جنګولو نه وزګار دغه اولس چونى لوښو ته لاړل او نړۍ کى ي دړاستاذۍ د نوم سره سره خپل کالهذشمند هم کړو وس چى د چونو لوښو په ځاى د خالى او تشى خاورى نه کوم لوښى جوړه وى کوم چى د چونى شل دومرهدګران هم دى ښکلى هم دى او ددصحت په وضعه ډير غوريز هم دى
باران به د کولال دلوښو او پجى دشمن و خو دوى به دړسوکړى موسم پيژندلو او د مى او جوندمياشتو کى به ي خپل کار سر ته رسولو
مونږ به په وړوک والى دماتو کودرو نه موسۍ جوړه ولى اودکوتى اودلوبىدبه موپرى کولى کله کلهدبه رالهدکولال ماما ټيکاندهمجوړه ول ما ما راله ددمرغو د بچو ساتلو ددپاره منګى او منګوټىدهم جوړول
دړکودرو د کټوۍ خواکهداو بيا خاص چاى نن پوخدکړۍ چى د خونده ي خبر شۍ اوکه سم چاى د خوند سره څښل غواړۍ نو زما خوادلهدراشۍ

لیک محمد پروېش شاهين